OCD – psychoterapia CBT w Białymstoku

Zaburzenie obsesyjno - kompulsyjne (OCD) może wiązać się z nawracającymi, niechcianymi myślami, obrazami lub impulsami oraz z silną potrzebą wykonywania określonych czynności albo rytuałów, które przynoszą chwilową ulgę, albo dają poczucie, że wszystko jest pod kontrolą.

Z czasem takie działania mogą zajmować coraz więcej miejsca w codziennym życiu i ograniczać swobodę funkcjonowania. W terapii poznawczo-behawioralnej przyglądamy się mechanizmom podtrzymującym OCD i stopniowo uczymy się reagować na natrętne myśli w inny sposób.

Kobieta z natrętnymi myślami – ilustracja OCD
Kobieta z natrętnymi myślami – ilustracja OCD

Czasem łatwiej wydaje się omijać sytuacje, miejsca, przedmioty lub tematy, które mogą wywołać natrętne myśli, niepewność albo silny dyskomfort.

Mogą pojawiać się mimowolnie, być niechciane i wywoływać silny dyskomfort. Często są sprzeczne z tym, czego naprawdę chcesz lub co jest dla Ciebie ważne.

Może obejmować wielokrotne kontrolowanie, wracanie do tej samej sytuacji albo pytanie innych o potwierdzenie, żeby na chwilę zmniejszyć niepewność.

Niektóre czynności mogą być wykonywane wielokrotnie albo w określony sposób, aż pojawi się chwilowe poczucie ulgi, pewności lub „właściwego” zakończenia.

Natrętne myśli, obrazy i impulsy w OCD
Natrętne myśli, obrazy i impulsy w OCD
Sprawdzanie i upewnianie się w OCD
Sprawdzanie i upewnianie się w OCD
Rytuały i powtarzanie czynności w OCD
Rytuały i powtarzanie czynności w OCD
Unikanie sytuacji wywołujących natrętne myśli
Unikanie sytuacji wywołujących natrętne myśli

Jak może wyglądać OCD ?

Natrętne myśli, obrazy lub impulsy

Sprawdzanie i upewnianie się

Rytuały i powtarzanie

Unikanie

OCD może przyjmować bardzo różne formy. Nie zawsze przyjmuje postać częstego mycia rąk czy sprawdzania. Wspólnym elementem są zwykle nawracające obsesje oraz działania lub rytuały, które mają zmniejszyć dyskomfort, niepewność albo dać chwilowe poczucie kontroli.

Błędne koło OCD – natrętna myśl, napięcie, kompulsja i ulga
Błędne koło OCD – natrętna myśl, napięcie, kompulsja i ulga

Co może podtrzymywać OCD?

W OCD chwilowa ulga po sprawdzeniu, rytuale, upewnieniu się lub uniknięciu sytuacji może sprawić, że podobna reakcja pojawi się ponownie przy kolejnej natrętnej myśli. W ten sposób problem może się utrwalać, mimo że dane zachowanie na moment zmniejsza napięcie.

Samo pojawienie się natrętnej myśli nie musi prowadzić do powstania błędnego koła OCD. Znaczenie ma to, jak ją interpretujesz i w jaki sposób próbujesz sobie poradzić z wywołanym przez nią dyskomfortem.

Jak wygląda terapia OCD?

W terapii poznawczo-behawioralnej uczymy się inaczej reagować na natrętne myśli i stopniowo ograniczać zachowania, które podtrzymują błędne koło OCD.

Psychoterapia OCD i stopniowa zmiana sposobu reagowania
Psychoterapia OCD i stopniowa zmiana sposobu reagowania

Ekspozycja i powstrzymanie reakcji (ERP)

Jedną z podstawowych metod stosowanych w terapii OCD jest ekspozycja z powstrzymaniem reakcji (ERP). Polega ona na stopniowym mierzeniu się z sytuacjami wywołującymi dyskomfort lub niepewność bez wykonywania kompulsji, która dotychczas przynosiła chwilową ulgę.

Wspólnie ustalone tempo pracy

Tempo i zakres pracy ustalamy wspólnie. Kolejne kroki planujemy stopniowo i omawiamy ich cel, tak aby odpowiadały aktualnemu etapowi terapii.

Zmiana sposobu reagowania na natrętne myśli

W terapii poznawczo-behawioralnej OCD pracujemy nad zmianą sposobu reagowania na natrętne myśli, obrazy i impulsy. Celem nie jest całkowite pozbycie się niechcianych myśli, ale nauczenie się, że nie trzeba odpowiadać na nie rytuałem, sprawdzaniem, upewnianiem się czy unikaniem.

Natrętne myśli nie muszą przejmować kontroli nad codziennym życiem

Jeśli natrętne myśli, rytuały, sprawdzanie lub unikanie zajmują coraz więcej miejsca i utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto przyjrzeć się temu wspólnie.